Tham hoa bun trao lan rong tai Indonesia

Co the noi vu "nui lua" phun bun la mot vu "thien tai" doc nhat vo nhi lam dau dau cac nha khoa hoc. Hien tai bun van tiep tuc trao ra tran ngap huyen Sidoarjo o mien dong dao Java (Indonesia).

Nua nam vua qua la quang thoi gian dai hoa voi nguoi dan huyen Sidoarjo, khong phai chi vi ngay 27/5 ho phai chung kien mot vu dong dat kha manh ma vi bun nong co mui hoi thoi phun xoi xa tu do sau 3.000m duoi long dat. Khu vuc xay ra tham hoa phun bun nay cach Yogyakarta, thu phu dao 300 km va cach thanh pho Surabaya, co 3 trieu dan chi hon 35 km. Bun tran ngap ruong dong, muong mang, he thong duong sa va sau do nhan chim ca chuong trai, nha cua.

Tu cuoi thang 5/2006 den nay, nhieu bien phap ngan chan trao bun da duoc tien hanh nhu dung may ui, do betong lap lo phun deu khong co hieu qua. Lap dan cau troi phu ho cung chang an thua. Cho den nay bun van trao va lan rong.

Moi day, Tong thong Indonesia Susilo Bambang Yudhoyono tuyen bo Hang khoan Lapindo phai chiu trach nhiem giai quyet hau qua va boi thuong thiet hai cho cac nan nhan tran lu bun nay. Theo ong thi thiet hai len den 140 trieu USD.

Hinh anh chup ngay 10/03/2007 cho thay bun phun trao bao trum 600 hecta, trong do co nhieu
nha cua o khu vuc Porong, huyen Sidoarjo, phia dong dao Java (Anh: AFP)

Hai ngay truoc khi xay ra tham hoa tren, Hang PT Lapindo Brantas dang thuc hien khoan tim khi dot chi cach vi tri phun bun khoang 150 m. PT Lapindo Brantas thuoc gia dinh ti phu Bakrie. Ong Aburizal Bakrie, Bo truong phu trach cac van de xa hoi thuoc dong ho giau co nay. Ong Bakrie la mot trong nhung nguoi dong gop tai chinh lon nhat trong cuoc van dong bau cu cua Tong thong Susilo Bambang Yudhoyono.

Tong thong Yudhoyono quyet dinh cho den thang 5/2007, Lapindo phai chi tra xong 20% khoan tien boi thuong cho cac nan nhan. Chi phi de khoi phuc tinh hinh co the len den 210 trieu USD, do la chua tinh den chi phi thu don khu vuc bi tan pha. Moi day Lapindo tuyen bo san sang mua lai toan bo nha cua, ruong vuon bi o nhiem.

Hien tai moi ngay “nui lua” van phun ra tren 125.000 m3 bun, khoi luong nay tuong duong dung tich cua 50 be boi phuc vu the van hoi. Hien tai nha chuc trach dang khan truong cho xay dung mot kenh dan bun ra song Brantas. Mot trong hai nhanh cua con song nay, nhanh Porong se dan bun ra bien.

Theo ket qua phan tich thi loai bun nay chua rat it doc to nhung co do man rat cao. Gioi chuyen gia nhan dinh viec dan bun ra bien la mot dieu khong the tranh vi nguoi ta khong the ngan chan bun tiep tuc trao dang.