San xuat diesel sinh hoc o Chiang Mai

Tu nam 2004, viec nghien cuu, san xuat nhien lieu sinh hoc thay the xang dau truyen thong ma dien hinh la diesel sinh hoc da duoc trien khai tai Chiang Mai, bac Thai Lan, buoc dau thu duoc ket qua kha quan.

Diesel sinh hoc - nguon nang luong trong tuong lai?

Thai Lan la mot trong nhung nuoc tieu thu nang luong lon nhat tai Dong Nam A. Tuy nhien, nuoc nay khong co nhieu tiem nang ve dau mo, khi ga hay than da, do do phai nhap khau phan lon nguon nang luong tren. Trong khi do, gia dau mo tren the gioi ngay cang tang cao, gay thiet hai khong nho den nen kinh te Thai Lan.

Hien nay, Thai Lan nhap khau hang nam khoang hon 100 trieu tan xang dau voi tong chi phi hon 30 ty USD. Trong khi do, do tinh hinh gia xang dau tren the gioi tang cao lien tuc, tai Thai Lan co luc gia xang len den toi 30 baht/lit va diesel la 28 baht/lit.

Co so san xuat diesel sinh hoc tai Chiang Mai, bac Thai Lan.

Nhu cau thi tang cao, trong khi Thai Lan khong duoc thien nhien uu dai nhieu ve dau mo va khi dot. Theo cac chuyen gia, tru luong dau cua Thai Lan rat han che, tham chi theo tinh toan, chi co the khai thac trong vong 15 nam nua la can kiet.

De hieu ro hon tinh hinh su dung nang luong thay the, chung toi da den Chiang Mai, mot tinh mien bac Thai Lan noi tieng ve du lich, noi co mot du an san xuat diesel sinh hoc tai huyen San Sai (gan tinh ly Chiang Mai) do Bo Nang luong Thai Lan, Cuc phat trien nang luong thay the hieu qua (DAEDE) khoi xuong tu giua nam 2004. DAEDE phoi hop voi Chinh quyen thanh pho Chiang Mai, va mot so don vi, cong ty de tien hanh du an.

Cung voi tinh Chiang Mai, tinh Pathum Thani cung duoc DAEDE lua chon de dat tram san xuat diesel sinh hoc. So di, cac nha khoa hoc Thai Lan chon diesel la mot trong nhung loai nhien lieu duoc uu tien phat trien do nhieu phuong tien giao thong, may moc thiet bi nuoc nay dang su dung diesel. Neu phat trien duoc diesel sinh hoc se gop phan quan trong on dinh nen kinh te, giam bot ap luc tang chi phi san xuat.

Ong Boonthong Ungtrakul, phu trach du an san xuat diesel sinh hoc tai San Sai, Chiang Mai cho biet: Tram san xuat thu nghiem nay co cong suat 2.000 lit/me, moi tram nhu the nay dau tu khoang hon 4 trieu baht (gan 110 nghin USD). Nguyen lieu ma co so ong su dung kha da dang gom cac loai hat co dau truyen thong (co, lac, dau tuong), dau an da qua su dung, hat jatropha… Loai xe duoc chon thu nghiem diesel sinh hoc la taxi ban tai.

Mot luong diesel loai B100 (100% diesel sinh hoc tinh khiet) co luong khi thai giam 50% so voi diesel truyen thong. Con diesel loai B20 (20% diesel sinh hoc nguyen chat + 80% diesel thuong) co do khi thai giam 20%. Theo ong Boonthong, neu diesel sinh hoc loai B5 tro len (5% diesel sinh hoc tinh khiet tro len) thi dong co phai trang bi bo chuyen doi nhien lieu. Noi ve loi nhuan cua co so nay, ong Boonthong cung cho biet, do nam trong du an nghien cuu cua Chinh phu nen co so duoc tai tro, chua tinh toan nhieu den loi nhuan.

Hoi dau, nhung xe su dung diesel sinh hoc o khu vuc Chiang Mai, nhat la nhung noi o tren doi, nui, sang ra khong the khoi dong may do chat luong chua bao dam, thoi tiet tren nui lanh hon nen dau co the bi sanh lai, khong phun duoc vao dong co de bugi danh lua, hoac gap nhung truc trac lien quan viec khong tuong thich nhien lieu. Nhung dieu nay da lam cho khach hang chua thuc su tin tuong vao mot loai nhien lieu moi. Do do, moi thang, co so nay chi san xuat va tieu thu cam chung 1.700 lit, thuc su la giai doan kho khan doi voi ong Boonthong va cac cong su.

De cac lai xe thau hieu tac dung cua loai nhien lieu moi, cac chuyen gia da phai tien hanh mot loat bien phap nhu tuyen truyen tren cac phuong tien thong tin dai chung. Co so cung thanh lap mot nhom sinh vien duoc huan luyen qua ve tinh nang va tac dung cua diesel sinh hoc, trang bi dong phuc quy cu, sau do cu den cac tram xang o Chiang Mai de lam cong tac tuyen truyen truc tiep cho cac lai xe khi ho den do xang. Khi da co duoc mot so khach hang, don vi lap danh sach de nang cao dich vu, tham do y kien khach hang, tu do, chinh nhung khach hang nay se gioi thieu nguoi quen, ban be su dung diesel sinh hoc. Tat nhien, cung voi bien phap tuyen truyen, dieu quan trong nhat la co so phai nang cao chat luong san pham, hoan thien quy trinh san xuat diesel sinh hoc.

Chi rieng viec danh gia tac dong cua diesel sinh hoc toi he thong dong co, cac chuyen gia da phai thu thap so lieu, phan tich, danh gia trong vong sau thang tu khi chinh thuc dua san pham ra thi truong tu dau thang 1-2005. Tinh thang 6-2004 den thang 6-2005, cac tram san xuat diesel sinh hoc cua DAEDE da cung cap hon 490 nghin lit diesel (loai B2 va B5) cho 1.164 xe, chu yeu la taxi chay thu nghiem. Nho nhung no luc khong met moi tren, den nay, cong suat cua tram san xuat San Sai da dat 250 nghin lit diesel sinh hoc mot thang. So luong xe su dung diesel sinh hoc o Chiang Mai da len toi hang nghin xe, chu yeu la taxi va ban tai. Xe bon cua cong ty dau khi Bangchak thuong xuyen den lay san pham cua don vi ve pha che.

DAEDE danh gia, diesel sinh hoc buoc dau thanh cong nho cac co quan lien quan lam tot cong tac tuyen truyen, lam cho nguoi dan nhan thuc duoc loi ich kinh te va moi truong cua viec su dung diesel sinh hoc. Hien cac loai xang pha con (gasohol) va diesel sinh hoc dang ngay cang duoc ban rong rai tai cac tram xang cua Thai Lan.

Chi vao day chuyen san xuat diesel sinh hoc co phan gon nhe, anh Chidchai-mot can bo tram san xuat gioi thieu: toan bo thiet ke, che tao deu do nguoi Thai Lan lam. Day chuyen duoc dat gon tren chiec dau keo ro-mooc, viec di chuyen rat thuan tien. Cong nghe che tao cung khong co gi kho khan vi ngay tren mang internet cung co the tim kiem duoc. Van de nay, co so cua DAEDE da co mot so kinh nghiem, san sang chia se kinh nghiem, chuyen giao cong nghe voi cac dia phuong o Thai Lan, tham chi ke ca cac nuoc lang gieng.

Den cuoi nam 2006, tren ca Thai Lan moi co gan muoi tram san xuat diesel sinh hoc voi tong cong suat khoang 160 nghin lit/ngay. Trong nam 2007, Bo Nang luong Thai Lan du kien xay dung them bon nha may san xuat diesel sinh hoc nua, nang tong cong suat cac nha may len gan 1,7 trieu lit/ngay, dap ung nhu cau tieu thu diesel dang tang nhanh. Bo nay cung dat muc tieu, den 2011, luong diesel sinh hoc se dat 3% (tuong duong 2,4 trieu lit/ngay) tong luong diesel tieu thu tren ca nuoc va nam 2012, ty le nay se dat 10% (tuong duong 8,5 trieu lit/ngay).

Bai toan nguon nguyen lieu

Viec phat trien cac loai nhien lieu sinh hoc la het suc can thiet de giam bot luong xang dau nhap khau va giam bot luong khi thai doc hai, gop phan bao ve moi truong. Tuy nhien, de dua nhien lieu sinh hoc tu nghien cuu, san xuat thu nghiem thanh san pham thuong mai thi nguyen lieu cho san xuat lon co y nghia song con.

Cay jatropha, qua khi kho co 3 hat mau den duoc dung de ep dau diesel sinh hoc tinh khiet, co mau vang chanh nhat.

Trao doi voi chung toi, ong Boonthong noi rang, nguyen lieu san xuat nhien lieu sinh hoc thi co nhieu loai, song neu loai nao co the che bien dau an (co, cai dau, dua, vung…) thi gia cung kha cao, san xuat diesel sinh hoc khong kha thi lam. Con giai phap thu gom dau an thua cung khong kha thi do so luong han che, lai phan tan nho le, khong kinh te. Hon nua, khi thu mua dau an nay, co so phai kiem tra ham luong nuoc, axit beo truoc khi cho dau an vao bon san xuat. Chi rieng viec san xuat diesel sinh hoc tu dau co da can toi 2 trieu tan dau co trong nam 2007, trong khi dien tich trong co dau o Thai Lan co han.

Hien chi co mot loai cay cho hat ep duoc dau co ten jatropha, moi qua khi chin co ba hat nhu hat dau to mau den, cu 4 kg hat jatropha ep duoc 1 lit diesel sinh hoc tinh khiet 100%. Theo tinh toan, 1 kg hat jatropha neu ep ra dau de dot se san sinh nhiet luong 5.000 kcal, trong khi cung mot khoi luong thi cac loai hat co dau khac chi san sinh ra 3.000 kcal. Hat jatropha dang thu hut su quan tam dac biet cua cac nha khoa hoc vi hat nay khong the dung de ep dau an, cho nen gia thanh san xuat se re hon so voi cac loai hat co dau truyen thong khac.

Lien doan cong nghiep Thai Lan (FTI) da yeu cau chinh phu bao dam thu mua hat jatropha cua nong dan neu muon mo rong dien tich canh tac loai cay nay. Cho den nay, hat jatropha hau nhu chua duoc ban cho cac nha san xuat diesel sinh hoc trong nuoc ma nong dan thuong ban di Trung Quoc - noi co nhu cau tieu thu jatropha rat cao. FTI cho rang, neu chinh phu muon day manh viec san xuat diesel sinh hoc thi phai bao dam gia thu mua de khuyen khich ho trong va ban cho cac co so trong nuoc. Theo cac chuyen gia, muon cho nong dan co lai khi canh tac jatropha thi gia ban hat nay phai duy tri o muc 5 den 7 baht/kg chu khong phai 4 baht/kg nhu hien nay.

Neu lam duoc nhu vay, nhieu kha nang, dien tich trong jatropha trong ca nuoc se tang len 2 trieu rai (320 nghin ha) so voi 1.600 ha hien nay. Mac du Bo Nong nghiep va Hop tac xa Thai Lan dang khuyen khich nong dan mo rong dien tich canh tac jatropha nhung Bo Nong nghiep van con chan chu, chua ro rang trong viec thuc day canh tac loai cay nay ma ho dang muon tap trung vao phat trien dien tich trong co dau. Ong Phichai Tinsuntisook, Chu tich Lien doan Cong nghiep Thai Lan (FTI) du doan it nhat phai den dau nam 2007, hat jatropha moi duoc dua ra thi truong de ban rong rai cho nong dan.

Hien nay, chi phi san xuat mot lit diesel sinh hoc tu hat jatropha dao dong o muc 20 den 25 baht/lit va co chieu huong tang theo gia xang dau, muc nay tham chi gan bang gia ban le diesel truyen thong tai tram xang, nhung FTI van yeu cau chinh phu dau tu phat trien jatropha de giam bot luong nhap khau xang dau, va dieu quan trong hon, viec phat trien loai nhien lieu thay the nay se gop phan quan trong trong bao ve moi truong.

Theo Nhan Dan