Benh vien Da lieu TPHCM
Gan day, chung ta da nghe thay cac nha khoa hoc canh bao rang tang ozon o ben tren qua dat ngay cang bi giam thieu, tham chi dang bi thung lo; su sut giam cua tang ozon la do chinh con nguoi gay ra. Da tu lau nguoi ta biet rang tang ozon la rat can thiet de ngan chan bot su tac hai cua tia tu ngoai tu anh nang mat troi chieu vao qua dat, tac hai do la ty le benh ung thu da da gia tang nhanh o nhieu nuoc tren the gioi. Cac nha khoa hoc da tinh rang khi tang ozon bi pha huy 1% thi benh ung thu da tang len 2%, cho den nay o mot vai vung tren the gioi tang ozon da bi giam 5% den 10%. O Uc la noi co ty le ung thu da vao loai cao nhat. Co nhieu loai ung thu da, trong do 3 loai thuong hay gap nhat: ung thu te bao day, ung thu te bao gai va ung thu te bao hac to.
I. Ung thu te bao day (Basal cell epithelioma)
Day la benh duoc biet tu nam 1900, no phat trien tu lop te bao day cua thuong bi da.
Vi tri thuong gap o vung ho cua co the nhu: mat, mui, tran, thai duong, hiem gap o than minh hoac niem mac.
Co hai diem xuat phat cua ung thu te bao day (UTTBD).
- Co the xuat phat tu mot ton thuong da da co san, vi du: tu mot cuc den da day sung o nguoi gia, sau do duoi lop sung nay xuat hien mot vet trot loet roi chung quanh noi go len co mau trang duc nhu hat ngoc (perle).
- Co the xuat hien ngay tren da lanh, bat dau xuat hien mot cuc mau hong, hoi mem dan dan phat trien rong them, o giua lom, chung quanh co vien hoi ong anh gom nhung cuc mau trang duc thuong duoc goi la nhung hat ngoc (perles), la trieu chung dac hieu, ben ngoai thuong co nhung tia mau nho do dan mao mach.
Co nhieu dang UTTBD, tuy theo hinh anh lam sang:
- Ung thu te bao day co sac to den: ton thuong giong nhu tren nhung co them vai cho co sac to mau den tren ung thu.
- Ung thu te bao day dang teo: ton thuong bi teo lom o giua dong it vay, nhin ky hoac cang da moi de tim thay hat ngoc ung thu.
- Ung thu te bao day dang loet: loet xuat hien ngay tren nen ung thu te bao da co, ngay cang an sau va rong them, co the gay pha huy mot vung lon o da, co va chay mau.
Tien trien:
Day la loai ung thu co tien trien rat cham, lanh tinh, chi xam lan tai cho, keo dai nhieu nam, doi khi bi boi nhiem, hoai tu, xuat huyet.
O Viet Nam nhieu nguoi it quan tam nen co the gap nhung truong hop benh lan ra ca nua vung mat.
2. Ung thu te bao gai (Squamous cell epithelioma)
Loai ung thu te bao gai (UTTBG) thuong phat trien tren mot ton thuong san co tren da hoac niem mac hon la tren da - niem mac binh thuong. Cac ton thuong san co nhu seo phong, day sung tuoi gia, loet da man tinh, viem da do phong xa, sui da do arsenic v.v...
Dau tien thuong bat dau nhu sung nhu mun coc, go cao co vay, dan dan phat trien to hon xam lan sau ben duoi, chung quanh co quang viem do, it di dong. Co 2 dang lam sang la:
- Ung thu te bao gai dang loet.
- Ung thu te bao gai can.
Tien trien:
Day la loai ung thu co tien trien nhanh hon ung thu te bao day, thuong xam lan xuong sau va lan rong, nhieu truong hop bi di can vao hach. Doi khi ton thuong bi boi nhiem lam sung hach o vung ke can co the lam voi di can hach. UTTBG co hien tuong nguy hiem hon UTTBD. Tuy nhien UTTBG it gap hon UTTBD.
Nhung yeu to de dua den ung thu da
- Hay phoi nang nhieu nhu nong dan, thuy thu, cau thu, choi quan vot.
- Tiep xuc thuong xuyen voi chat de gay ung thu nhu arsenic, hydrocarbure, hac in.
- Co thuong ton da man tinh hay bi kich thich nhu seo phong, loet da man tinh.
- Hay tiep xuc voi tia X, tia phong xa.
- Da trang bi ung thu da nhieu hon da mau.
- Yeu to di truyen v.v...
3. Ung thu te bao hac to (Melanoma)
Day la ung thu dang so nhat trong cac loai ung thu da, thuong khi phat hien ra ung thu nay thi no da di can vao hach va ca noi tang. Tuy nhien loai ung thu nay it gap hon so voi 2 loai ung thu da ke tren.
Ung thu te bao hac to (UTTBHT) thuong phat trien tren mot not ruoi san co hay bi dung cham so mo, hoac bi anh nang tac dong nhieu lan.
Trieu chung dau tien la tren mot not ruoi san co dan dan hoi lon ra, co the bi tray lo, co vien do chung quanh va hoi ngua. Trong thoi gian ngan ton thuong phat trien them nhanh chong xam lan theo chieu sau, chieu rong va di can den hach, noi tang. Mot so truong hop da co di can roi ma ton thuong ngoai da chua phat trien.
4. Dieu tri ung thu da
- Nguyen tac la can phai co chan doan xac dinh dua vao lam sang va mo hoc cua ton thuong.
- Can kham them bo phan khac nhu hach, noi tang.
- Dieu tri cang som cang tot.
- Doi voi ung thu te bao day khi duoc phat hien va dieu tri dung nhu cach cat bo, dot dien hoac dung tia xa thi khoi 100%.
- Doi voi ung thu te bao gai, phat hien som va dieu tri dung cach thi cung khoi 100%, phat hien muon thi ty le khoi han se giam.
- Doi voi ung thu hac to khi moi hinh thanh va phat hien dieu tri kip thoi thi tien luong tot hon, con khi da xam lan sau va di can hach thi tien luong rat xau.
- Sau khi da dieu tri nguoi benh can duoc tiep tuc theo doi nhieu nam.
5. Phong ngua
- Phan lon cac loai ung thu da deu co lien quan den yeu to anh nang mat troi, cho nen viec tranh nang, han che tiep xuc voi nang la can thiet de giam ty le ung thu da.
- O nguoi trung nien hoac lon tuoi khi gap bat cu ton thuong tren da, niem mac moi noi len hoac co ve bat thuong nhu lon ra them, lo loet, do, ngua, den them thi nen di kham benh cang som cang tot. Tranh tu y mua thuoc boi, thuoc uong linh tinh vi co the kich thich ton thuong, ung thu tiem tang phat trien nang hon.
- Tranh hoac han che dung cham vao nhung cho co not ruoi hoac ton thuong cu o da nhu seo phong, cho da day sung v.v...
- Sau khi tiep xuc voi hoa chat can phai rua sach nhat la hac in, arsenic.
- Khi phat hien co bat cu su thay doi tren da thi can den kham benh tai bac si chuyen khoa Da lieu hoac chuyen khoa ung buou, phat hien va dieu tri dung cach, kip thoi ung thu da se giup nguoi benh khoi hoan toan.
Article source http://w4rum.com/2649.t
|
