Am thanh o nha hat
co dai Hy lap danh tieng Epidaurus that tuyet voi: Tieng hat cua mot dien vien
dung tren san khau mo co the duoc nghe o nhung hang ghe cach do 60 met.
Cac kien truc su va khao co gia tu lau da phong
doan ve bi quyet lam nen su truyen am la lung nay. Moi day, mot nghien cuu tiet
lo no co duoc la nho viec nho khai thac dac tinh vat ly phuc tap cua am hoc.
Nha hat Epidaurus duoc kham pha duoi mot lop
dat tren ban dao Peloponnese vao nam 1881, va duoc khai quat sau do. No co hinh
ban nguyet co dien cua mot nha hat giang duong Hy Lap, voi 34 hang ghe ngoi bang
da (sau duoc nguoi La Ma bo sung them 21 hang).
Am thanh o day duoc truyen cuc tot. Tieng hat
khong micro cua mot dien vien tren san khau thoang co the duoc thinh gia o nhung
hang ghe sau cach do 60 met nghe thay.
Moi day, Nico Declercq va Cindy Dekeyser tu
Vien cong nghe Georgia o Atlanta cho biet chia khoa cua no la su xap xep
cac hang ghe ngoi theo bac thang. Theo tinh toan cua ho, cau truc nay
la hinh dang hoan hao cho viec loc am, khu nhieu cac am thanh tan so thap (la
thanh phan chinh cua tieng on nen trong nha hat) dong thoi khuech dai giong co
tan so cao cua dien vien.
Declercq khong biet lieu dac tinh nay duoc tao
ra co y hay vo tinh trong qua trinh thiet ke. Nhung du the nao, ong van cho rang
nguoi Hy Lap va La Ma co dai da danh gia dung kha nang truyen am cua nha hat
Epidaurus va copy chung cho nhung noi khac.
Trong nha hat Epidaurus: thinh gia co the
nghe thay tieng dien vien
o cach do 60m trong ngay khong co gio. (Anh: uni.edu)
Theo Nature, VnexpressArticle source http://w4rum.com/971.t
| 